احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1014
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ريشهء مارچوبه تركيب شيميايى : ساكاروز - كولين - آرابينوز در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را بپزيد و بخوريد . مليّن و قىآور است ، بلغم لزج معده را بر طرف مىسازد و درد رودهها را تسكين مىدهد . 2 - بيست گرم از آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صافكردهء آن را در طول روز به مرور بنوشيد . مدرّ و تببر و تونيك است ، مقوّى و مسكّن قلب مىباشد ، براى رفع اخلاط خونى و خشك گلو و تسكين سرفه اثر مفيد دارد ، براى درمان استسقا و زردى مفيد است ، نيروى جنسى را تقويت مىنمايد ، براى افزايش ديد چشم و متوقف كردن آب در آغاز آب آوردن چشم ( آب سفيد ) مصرف مىشود ، خستگى را بر طرف مىسازد ، براى ضعف كبد در اثر هجوم الدم و ضعف مثانه مفيد مىباشد . تذكر : اسراف در خوردن آن مضرّ است ، براى اشخاص مبتلا به التهاب مجراى ادرار و اشخاص خيلى عصبانى و مبتلايان به روماتيسم حاد و سنگ كليه مضرّ مىباشد و اثر تشديدكنندهء بيمارى را دارد . مصلح آن : افراد سردمزاج بايد آن را با عسل بخورند و گرم مزاجها بايد آن را در سركه بجوشانند و بخورند . ماميشا نامهاى ديگر : لالهء كوهى - خشخاش بحرى - خشخاش مقرّن - ماميثا . Chelidoine Fieurs rouges - Red horned Poppy . مشخصات : گياهى است از خانوادهء خشخاش , Papaveraceae يك ساله و علفى با برگهاى پهن كه بريدگىهاى عميق دارد و بدون دمبرگ ساقه را در آغوش گرفته است ، برگها پوشيده از كرك و ساقه پوشيده از تار است ، رنگ برگها كبود مايل به سفيد مىباشد . گلهاى آن به رنگ زرد نارنجى و يا قرمز است . ميوهء آن دراز و كمى منحنى و شبيه به شاخ گاو خميده است ، دانهها در داخل ميوهء آن قرار دارند . اين گياه در كنار درياها مىرويد ، در مناطق وسيعى از ايران انتشار دارد ، در آذربايجان غربى سواحل درياچه و در دامنههاى البرز و در دشت كرج و در چهريق و ديلمان و در غرب ايران در دامنههاى كوه گرّو و در تفرش ديده مىشود . طبيعت آن : خيلى گرم و خشك است تركيب شيميايى : مادهء تلخى به نام گلو كوپيكرين - مواد گلوسين - كلريترين - پروتوپين - سانگينارين . خواص درمانى : 1 - خشك آن را نرم بكوبيد و با عسل مخلوط نموده بخوريد . قى و اسهال را قطع